پولکادات خود را به عنوان نسل بعدی پروتکل بلاکچین در دنیا معرفی می‌کند که قادر به اتصال چندین زنجیره تخصصی به یک شبکه جهانی است. پولکادات با تمرکز قوی بر ایجاد زیرساخت برای وب ۳٫۰ که توسط بنیاد پایه گذاری شده است، هدفش ایجاد اختلال در مونوپولی‌های اینترنت و توانمند سازی هر کاربر شخصی در Web3 است. 

 

مقدمه (همه چیز در مورد پولکادات)

بلاکچین از زمان ظهور بیتکوین وجود داشته است. در حالی که از بلاکچین به عنوان یک تکنولوژی نوآورانه یاد می‌شود، اشکالات خاص خود را نیز داشته است. بلاکچین‌ها به صورت تکی قادر به برقراری ارتباط با یکدیگر نیستند. ایجاد هم‌کنش‌پذیری یا تعامل‌پذیری (Interoperability) بین زنجیره‌های مختلف می‌تواند منجر به تبادل داده‌ها و در نهایت اپلیکیشن‌ها و خدمات قدرتمندتر شود. در گذشته توسعه‌دهندگان تلاش کرده‌اند تا تا بین بلاکچین‌ها بریج (bridge) ایجاد کنند. به زبان ساده‌تر، توسعه‌دهندگان سعی کرده‌اند که بین بلاکچین‌های مختلف پل ارتباطی ایجاد کنند.

ایجاد بریج یا پل باعث می‌شود که زنجیره A بتواند با زنجیره B ارتباط برقرار کند و بالعکس. با این حال، اتصال صدها یا هزاران بلاکچین‌ها با همدیگر در یک زمان واحد مسئله‌ای مهم است.

تیم پولکادات Polkadot و به طور گسترده بنیاد وب ۳ (Web3) اطمینان دارند که در طی سال‌های آینده راه‌حلی برای این مسئله پیدا کنند.

 

پولکادات چیست؟

پولکادات به عنوان یک پروتکل منبع باز ساخته شده است. و هدفش این است که در آینده نزدیک گام بزرگی در تکامل تکنولوژی بلاکچین بردارد.

این موضوعی است که در ابتدا توسط دکتر گاوین وود (Gavin Wood) هم‌بنیانگذار اتریوم معرفی شد. این تیم می‌خواهد تلاشش را بر روی امنیت، مقیاس‌پذیری، و نوآوری متمرکز کند.

برای انجام این کار، زیرساخت‌های لازم باید ایجاد شود تا نه تنها از ایده‌ها و مفاهیم جدید پشتیبانی کند بلکه از دستیابی به قابلیت ارتباط با سایر بلاکچین‌ها اطمینان حاصل شود.

یک بلاکچین واحد در اکوسیستم پولکادات به عنوان پاراچین (Parachain) یا زنجیره‌های موازی (parallel blockchain) شناخته می‌شود. در حالی که زنجیره اصلی در اکوسیستم پولکادات به عنوان رله چین یا زنجیره رله (Relay Chain) شناخته شده است.

ایده اصلی اینه که پاراچین و رله چین هر زمان که بخواهند می‌توانند به راحتی تبادل اطلاعات داشته باشند. می‌توانید پاراچین‌ها را شبیه شارد های منفرد در پیاده‌سازی اتریوم ۲٫۰ تصور کنید. هر شارد Shard مجموعه‌ای ثابت و منحصر بفردی از قراردادهای هوشمند که موجودی حساب‌ها را نگهداری می‌کند.

 

هر توسعه‌دهنده، شرکت، یا شخص می‌تواند از طریق سابستریت Substrate پاراچین سفارشی خود را ایجاد کند. سابستریت Substrate فریم ورکی است که برای ایجاد سیستم‌های غیرمتمرکز و کریپتوکارنسی‌ها از آن استفاده می‌شود.

زمانی که زنجیره سفارشی به شبکه پولکادات متصل شد، با تمام پاراچین‌های شبکه تعامل‌پذیر می‌شود.

ساخت اپلیکیشن‌ها، محصولات، و خدمات بین زنجیره‌ای (cross-chain) با وجود این طراحی بسیار آسانتر خواهد بود.

انتقال بین زنجیره‌ای داده‌ها یا دارایی‌ها قبلاٌ در مقیاس وسیع امکانپذیر نبوده است. اما با پروژه های پولکادات این امر امکانپذیر شده است.

ایمن‌سازی و اعتبارسنجی داده‌ها در سراسر این پاراچین‌های مختلف از طریق ولیدیتورها یا اعتبارسنج‌های شبکه‌ای انجام می‌شود. به طوری که مجموعه کوچکی از این اعتبارسنج‌ها می‌تواند چندین پاراچین را ایمن سازد.

همچنین این اعتبارسنج‌ها اطمینان خواهند داد که تراکنش‌ها می‌توانند به منظور بهبود مقیاس پذیری در سراسر چندین پاراچین گسترش یابند.

 

مزایای پولکادات (Polkadot)

توسعه‌دهندگان برای کشف و کاوش اکوسیستم پولکادات می‌توانند دلایل زیادی داشته باشند. به دلیل ماهیت‌های محدود بلاکچین‌های فعلی لازم است که چند موضوع اصلی حل شود:

  • مقیاس پذیری
  • شخصی سازی (سفارشی سازی)
  • تعامل پذیری
  • حکمرانی
  • ارتقاپذیری

در زمینه مقیاس پذیری، پولکادات به عنوان یک شبکه مولتی چین یا چندزنجیره‌ای عمل می‌کند. و این امکان را فراهم می‌سازد که انتقالات به صورت موازی در سراسر زنجیره‌های مختلف انجام شود.

این امر یکی از بزرگترین موانع موجود در سر راه تکنولوژی بلاکچین امروزی را از بین می‌برد. پردازش موازی یک پیشرفت مهم در صنعت بلاکچین است. و این پیشرفت می‌تواند زمینه را برای پذیرش گسترده بلاکچین در سطح جهانی فراهم سازد.

کسانی که در بلاکچین به دنبال سفارشی سازی هستند می‌توانند از ویژگی‌های دیگر پولکادات استفاده کنند. از این به بعد دیگه “زیرساخت بلاکچینی خاصی وجود ندارد که بر همه آنها حکومت کند”.

هر پروژه نیازها و التزامات مخصوص به خود را دارد. و پولکادات Polkadot به هر زنجیره این امکان را می‌دهد تا براساس عملکرد خاص خودش طراحی بهینه شده خود را داشته باشد.

با کمک سابستریت Substrate، توسعه‌دهندگان می‌توانند به طور کارآمد زنجیره های خاص خود را متناسب با نیازهای پروژه سازگار کنند. در زمینه تعامل‌پذیری، داشتن پروژه‌ها و اپلیکیشن‌هایی که بتوانند به طور یکپارچه داده‌ها را به اشتراک می‌گذارند یک عامل بزرگ محسوب می‌شود.

باید دید که پولکادات قادر است در آینده نزدیک چه نوع محصولات و خدماتی را در صنعت بلاکچین ایجاد کند.

در حال حاضر، پولکادات قادر است یک اکوسیستم مالی کاملاً جدید خلق کند. در این اکوسیستم هر پاراچین می‌تواند در یک زمان معین به یک ویژگی یا قسمت خاص رسیدگی کند. هر کامیونیتی با یک پاراچین خاص قادر خواهد بود شبکه خود را برحسب صلاحیتش اداره کند.

علاوه بر این، تمامی کامیونیتی‌ها (جوامع) به عنوان یک کل برای اداره آینده پولکادات مهم هستند.

جمع‌آوری بازخورد از کامیونیتی‌ها می‌تواند موجب تراوش ایده‌ها و بینش‌های ارزشمند شود که این نیز با گذشت زمان سبب تکامل پروژه‌ها خواهد شد.

همچنین، بروزرسانی پاراچین‌ها با پولکادات بسیار آسان است. نیازی به هاردفورک نیست زیرا این امر می‌تواند کامیونیتی‌ها را از هم بپاشد. بجاش، در پولکادات می‌توان هر زنجیره بومی را بدون هیچ اصطحکاکی ارتقا داد.

توکن DOT چیست؟

درست مثل اکثر پروژه‌های زیر بنایی بلاکچین، پولکادات نیز رمزارز بومی خود را دارد. این توکن که با نام DOT شناخته می‌شود، به عنوان رمزارز شبکه عمل می‌کند. درست مثل ETH که توکن اصلی شبکه اتریوم می‌باشد و BTC توکن اصلی شبکه بیتکوین. این توکن کاربردهای متنوع بسیاری دارد.

اولین کاربرد این توکن واگذاری حق اداره کل سیستم پولکادات به دارندگانش است. این حق شامل تعیین کارمزدهای شبکه، شرکت در رای گیری‌های مربوط به بروزرسانی کل شبکه، و استقرار یا حذف پارارچین‌ها می‌باشد.

همچنین دات DOT سبب تسهیل اجماع شبکه از طریق استیکینگ شده است. مشابه سایر شبکه هایی که از استیکینگ پشتیبانی می‌کنند، همه دارندگان دات DOT نیز می‌توانند از ویژگی‌های استیکینگ آن بهره ببرند. به شرطی که براساس قوانین عمل کنند. چرا اینطوره؟ خب، اگه براساس قوانین عمل نکنند ممکنه استیک خود را از دست بدهند.

کاربرد سوم دات DOT استفاده از آن برای باندینگ (Bonding) است. این مورد زمانی ضروری است که پاراچین‌های جدید به اکوسیستم پولکادات اضافه شوند. در طی دوره باندینگ، توکن‌های دات DOT باند شده (پیوند شده) قفل می‌شوند. پس از پایان مدت زمان باندینگ توکن‌های دات DOT آزاد می‌شوند و پاراچین از اکوسیستم حذف می‌شود.

 

باندینگ (Bonding) و استیکینگ (Staking) در پولکادات

رویکرد پولکادات نسبت به تعامل‌پذیری فراتر از تبادل داده و دارایی است. در اکوسیستم پولکادات تعامل‌پذیری راهی برای معرفی مفاهیم جدید است. برای مثال تشویق کاربران با یک روش شفاف به استیکینگ و باندینگ توکن‌هایشان در اکوسیستم پولکادات.

استیکینگ توکن در شبکه بلاکچین مفهوم جدیدی نیست. این مدل اجماع که با نام اثبات سهام (PoS) شناخته می‌شود، به کاربرانی که کوین‌های خود را در شبکه ذخیره می‌کنند، پاداش می‌دهد.

همونطور که قبلاً ذکر کردیم، با باندینگ توکن‌های دات DOT یک پاراچین جدید اضافه می‌شود. منظور از باندینگ، سپردن توکن‌ها به شبکه برای مدت زمان مشخصی است. زنجیره‌هایی که کاربردی ندارند یا پروژه‌هایی که دیگر کار نمی‌کنند حذف خواهند شد و توکن‌های باند شده آنها باز می‌گردد.

 

سخن پایانی

اگه بر روی کاغذ باشه ویژگی‌های زیادی هست که میتونه پولکادات رو برای توسعه‌دهندگان جذاب جلوه دهد. از برنامه‌نویسان گرفته تا کسب‌کارهای کوچک و شرکت‌های بزرگ اکوسیستم پولکادات قادر است نیازهای تمامی این صنایع را برطرف سازد.

امکان استقرار بلاکچین‌های سفارشی متناسب با نیازهای خاص و ارتقا آنها بدون زحمت، یک مفهوم جدیدی است که می‌تواند برای کل فضای کریپتوکارنسی‌ها ارزشمند باشد.

همانطور که گفته شد، پولکادات یک اکوسیستم بسیار جوان است. در حالی که ممکنه پولکادات ده‌ها پروژه در دست توسعه داشته باشد، اما تا زمان اجرای اولین پروژه‌های بزرگ مدتی طول خواهد کشید.

طبق گفته‌های پولکاپراجکت PolkaProject، صدها پروژه در حال توسعه در اکوسیستم پولکادات می‌باشند. از توسعه کیف پول‌ها تا پروژه‌های زیربنایی، ابزارات، اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (DApp) و غیره جزء پروژه‌های در دست اجرای پولکادات می‌باشند.

تا جایی که به دات DOT مربوط می‌شود، سازندگان پولکادات Polkadot ادعا کرده‌اند توکن دات برای سفته‌ بازی طراحی نشده است. اگرچه این توکن دارای ارزش پولی در صرافی‌ها می‌باشد، در درجه اول برای اهدافی که در بالا ذکر شد طراحی شده است.